“Ushbu bitimning maqsadi Qirgʼiziston Respublikasining Norin daryosida Qambarota GES-1 qurilishi loyihasini amalga oshirish va undan keyingi foydalanish doirasida tomonlar oʼrtasidagi hamkorlik shartlarini belgilashdan iborat”, deyiladi Qozogʼiston Respublikasi Energetika vazirligi tomonidan jamoatchilik muhokamasi uchun eʼlon qilingan hukumatlararo bitim loyihasida.
Loyiha doirasida Qozogʼiston, Qirgʼiziston va Oʼzbekiston oʼrtasidagi hamkorlikning asosiy tamoyillari Qambarota GES-1 da ishlab chiqariladigan elektr energiyasining butun hajmini tomonlar belgilagan tashkilotlar tomonidan kafolatlangan xarid qilish; konsensus asosida qarorlar qabul qilish va tomonlar kelishilgan suv chiqarish hajmlarini taʼminlashni hisobga olgan holda elektr stantsiyasining ish rejimini boshqarish.
Bitimni muvofiqlashtirish va amalga oshirish uchun masʼul boʼlgan vakolatli organlar har bir respublikaning energetika vazirliklari hisoblanadi. Har bir davlat hukumati kelishuvni amalga oshirishga vakolatli tashkilotni mustaqil ravishda belgilaydi.
Loyihani amalga oshirish uchun tomonlar Qirgʼiziston hududida ushbu respublika qonunchiligiga muvofiq loyihada tomonlarning quyidagi ulushli ishtiroki va kompaniyaning ustav kapitalini hisobga olgan holda alohida aktsiyadorlik jamiyatini tuzishadi: Qirgʼiziston – 34 foiz, Qozogʼiston 33 foiz va Oʼzbekiston 33 foiz. Tashkil etilgan jamiyat faoliyatini birgalikda boshqarish tamoyillari uning taʼsis hujjatlarida tomonlar orqali kelishib olinadi. Har bir tomon kompaniya asoschisini mustaqil ravishda belgilaydi.
Loyihani moliyalashtirishning asosiy manbalari kompaniya taʼsischilarining oʼz mablagʼlari, shuningdek, xalqaro moliya institutlari va tijorat banklaridan jalb qilingan qarz va grant mablagʼlari hisoblanadi. Tomonlar shartnoma matniga oʼzgartirish va qoʼshimchalar kiritishlari mumkin.
Loyihani amalga oshirish muddati loyihaning texnik-iqtisodiy asoslarini yangilash va tasdiqlash natijalariga koʼra tomonlar tomonidan alohida bitimlarda yoki ushbu shartnomaga qoʼshimchada belgilanadi va kelishiladi.
Loyihani amalga oshirish muddati tugagach, Qambarota GES-1 aktsiyalari va aktivlari toʼliq Qirgʼiziston mulkiga oʼtadi. Loyihani amalga oshirish muddati va u tugagandan soʼng oʼzaro hamkorlik mexanizmlari loyihaning texnik-iqtisodiy asoslarini yangilash va tasdiqlash natijalariga koʼra tomonlar tomonidan alohida bitimlarda yoki hukumatlararo bitimga qoʼshimcha sifatida belgilanadi va kelishiladi.
Bitim loyihasi muhokamasi 26 aprelga qadar davom etadi.
Qirgʼiziston Prezidenti Sadir Japarov mart oyi boshida Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasi (Jahon banki guruhiga kiruvchi kredit tashkiloti) tomonidan mablagʼ ajratish uchun zarur boʼlgan ichki davlat tartib-qoidalarini amalga oshirishni nazarda tutuvchi qonunni imzolagan edi. Hujjat doirasida Qirgʼizistonga 3 million dollar miqdorida kredit va 2 million dollar miqdorida grant ajratiladi. Bu mablagʼlar GES qurilishi loyihasining texnik-iqtisodiy asoslarini yangilash, loyihaning texnik imkoniyatlarini baholash, uning ekologik va ijtimoiy barqarorligini oshirish, moliyaviy va tijorat bazasini mustahkamlashga yoʼnaltiriladi.
Sadir Japarov 2022 yil 8 iyun kuni Qambarota GES-1 qurilishini boshlashga start bergan edi. GES qurilishi 10 yil davom etadi, shu jumladan, birinchi gidroagregatni toʼrt yilda foydalanishga topshirish rejalashtirilgan. Quvvati 1860 MVt boʼlgan Qambarota GES-1 Norin daryosi boʼyida – yana bir yirik GES – Toʼqtoʼgʼul (1200 MVt) ning yuqori oqimida quriladi. Loyiha balandligi 256 metr boʼlgan toʼgʼon va 5,4 milliard kub metrlik suv omborini qurishni nazarda tutadi. Stantsiya yiliga 5,6 milliard kVt/soat elektr energiya ishlab chiqaradi, deb xabar beradi kz.kursiv.media.
